2 Comments

  1. 1

    Nezir Myrta

    REPORTAZH MBI ADEM DEMACIN

    Dua te beje nje shkrim krejte natyrshem, real pa asnje qellim te keq, per asnjerin. Ndoshta dikujte mund t’i duket dicka e cuditshme, por mua me duket se ky shkrim i Qosjes per Adem Demacin eshte vetem nje loje fjalesh, pa asgje te re te thene nga authori, ashtu thjeshte si nje reportazh gazetaresk, ma shume se sa nje kritike konstruktive per jeten e vepren e Demacit. Duket sikur nje i vetmuar, don te kapet per dikend, jo aq per hire te tij, sa per hire te vetvetes. Parase te godasim shenjen, shtrohet pyetja: Pse Rexhep Qosja e afron dhe e mbron Adem Demacin, a afron Qosja Demacin, apo i afrohet atij? Qosja as e afron, as i afrohet Demacit, qe e don as te verteten as Demacin, kur dihen kriteret e tij ne analiza letrare e publicistike per cdokend qe hase, bil mund te konstatojme se nje apo asnje letrar tonin, Qosja nuk e ka ngrite ne vendion e merituar edhe nese eshte e arsyeshme, per nje poet a prozator, apo intelektual te mirefillte. Madje shtrohet pyetje: pse Qosja ia deformon mbiemrin Demacit, kur ai njihet me ate mbiemer gjate gjithe jetes se tij dhe opinioni i gjere e njeh me ate mbiemer, a e ka pyetur ai Demacin se si duhet ta quaj ne mbiuemer, apo veproi si iu tek atij? Pse Adem Demaci te behet Adem Dema?

    Ne shkrimin e Qosjes shihet nje reportazh thjeshte gazetaresk dhe asgje nuk nuk analizoi si nje analist letrar, vepren letrare te Adem Demacit, duke u nisur nga vepra e tij “Gjarpijte e gjakut”, si veper mjafte e lexuar edhe fshehtas nga gati te gjithe shqiptaret, jo pse ishte kushtuar gjakmarrjes, si dukuri negative e shqiptareve, sa per idene e vepres, se i kemi gjarpijte ne gjak, kemi gjakun e gjarpijve brenda vetes, e kush jane ata gjarpinj, vetem pushtuesit e egjer, qe gjithmone gjeten hapsire konjukturash armike, te ndikojne direkt ne gjak, te vrasim njeritjetrin dhe te hakmerremi. Hakmarrja eshte nje dukuri negative e secilit popull e komb ne bote dhe secili hakmerret ne forma nder ma te ndryshmet. Sikur te ishte vepra e Demacit ”Gjarpijte e gjakut” vetem per gjakmarrhejn, hakmarrjen, nuk do te ishte aq e kerkuar, interesante – sa ka theksin e te huajit ne gjakun tone, pushtuesit ne gjakun tone, na hune gjarpijte ne gjak jo aq sa te hakmerremi e te gjakmarrim, te marrim gjak ne njeritjetrin, sa ta luftojme pushtuesin e eger shekullor, ai pushtues eshte gjarper ne gjakun tone, qe duhet te luftohet, sepse sa per gjakmarrje, hakmarrje ndershqiptare, as qe do te ishte e rrezikshme per pushtuesit. Pse te jete dicka nje veper letrare e rrezikshme per pushtuesin, kur ajo paraqet nje dukuri famkeqe negative gjakmarrje brenda gjakut tone? Pushtuesi aq i konvenon qe te shfarosemi te gjithe ne gjakmarrje dhe ai te shikoj seri nga bregu, ashtu si na shikoi sehire me shekuj, duke e shkatrruar njeritjetrin. Asgje nga keto arsyera reale, Qosja nuk i shkruan ne kete shkrim, vetem leshohet ne nje kullose bari, qe as e kullote me shije bile, sa vetem per te kryer nje pune, t’i afrohet dikujte, ta kete nje mik te vetin dhe dihet Qosja kur leshohet ne kullose fjalesh e shprehjesh, i shkon gjere e gjate, mallise livadhit te pafund, pa asnje te re, risi analize kritike konstruktive, qe te dihet e njihet nje analist konstruktiv, qe zbulon risi letrare artistike, nga ma te ndryshmet, qe authori nuk i ka theksuar ne veper, e aq ma thjeshte, kur authori perdori nje titull dykahjesh – pushtuesin e hakmarrjen, por duke ia lene njesine ma teper hakmarrjes, gjaskmarrjes, sikur ta zeme, Dobrica Qosiqi, me vepren ”Dielli eshte larg”, qe poashtu u botua e ribotuar disahere, si veper e forte letrare dhe pasi u kuptua qellimi i authorit, se dielli eshte larg per juve, as keni diell fare, eshte diell me dhemb, diell qe nuk nxene, dedikuar sistemit politik edhe u ndalua vepra e Qosiqit edhe e Demacit… edhe u bene vepra te ndaluara, por ndalimin rigoroz e pati vepra e Demacit, ku shume lexues pesuan edhe me burgime dhe Demaci u be ”i rrezikshem” per sistemin politik te kohes… Thene pak ma ndryshe: Demaci eshte edhe nje kryeneq, qe Qosja ia fale te gjitha, e as nuk ka guximin as ta kritikoje ne asnje aspekt, kur dihet se ne cilat aspekte do te duhej te kritikohej Demaci sipas Qosjes… Por, fundi eshte se kend tjeter do ta perkrahte Qosja, po qe se nuk e perkrahe bile nje Adem Demacin? Dihet se as ideologjia politike e Demacit nuk i pelqen Qosjes edhe veprat e Demacit, te shkruara ne nje moshe shume te re – 20-21 vjecare, qe qellimisht i thekson Qosja ketu, nuk shihet asnje kritike konstruktive, thuase krejte cfare shkroi Demaci qenka ne rregull, ne nivel letrar e artistik, gjithcka e pjekur e skuqur per mrekulli, pa asnje te mete a dobesi shprehjesh e kompozicioni, te te gjitha veprave te Demacit, por me nje dinakeri kritike si nje mallisjeje livadhit, gjithcka eshte ne nivel edhe thema e veprave, ideja e veprave, kompozicioni, analiza e personazheve (qe Qosja as merr mundin te analizoje asnje personazh te asnje vepre te Demacit, as bile protagonistin e vepres “”Gjarpijte e gjakut” lere ma te veprave tjera, as rolin letraro-artistik te asnje vepre te tij, as rolin politiko-shqoqeror, vetem siperfaqesisht, as rolin edukativ te idealit te tij, vetem siellet Qosja me dy-tri fjali te Demacit, gjoja po analizon dicka madhore… Ajo qe na len huti, eshte ideja e Demacit sipas Qosjes, sepse Demaci u burgos per irredentizem, separatizem, kundershtar i politikes se kohes, qe jovetem kjo Kosova, por per clirimin e te gjiotha trojeve shqiptare dhe ribashkimin e tyre me shtetin ame Shqiperine! Ne kete aspekt Qosja shprehet me nje dinakeri, shabllon, e paraqet si arkitekt te Kosoves se pavarur, symbol te pavaresise, kur Demaci as kishte nje ideologji te tille, por thjeshte: clirimin e te gjitha trojeve shqiptare dhe bashkimin me Shqiperine! Pike. Nuk jemi kunder asgje pse Qosja e ngrite e mbrone Demacin, por a ka edhe ndonje tjeter qe Qosja e ngrite, e mbrone, e ngrite ne vendin e merituar pervec Demacit, prej poeteve e shkrimtareve tane? Per kete flet e verteta!

  2. 2

    Ibish Neziri

    Zoti mësues, pa u lëshuar në polemikë me juve, edhe njëherë u binda se nuk e njeh as Adem Demaçin e as Rexhep Qosjen, të cilët pa modesti, por me krenari po ua them se qysh kur kam qenë nxënës i juaj, në atë fshatin e humbur mes malesh, Bardhaniqin tim, i kam njohur. Lojën e fjalëve, jo te Qosja, por e shoh tek ju. E dij iu djegë bukur shumë dhe kjo edhe duket nga vetë loja e juaj me fjalë se pse, citoj: “Qosja nuk e ka ngrite ne vendion e merituar edhe nese eshte e arsyeshme, per nje poet a prozator, apo intelektual te mirefillte”.
    Mbase më mirë do të ishte të thuhej se pse nuk e ka vendosur në vendin që e meriton asnjërin nga…, se sa për t’i ngritur, shumë poetë, shkrimtarë, intelektualë janë “ngritur” vetë përmes rrugës së Titos, gjë që Qosjes ia kanë bërë të pamundur që t’i ngritte. Këtë besoj se e dini edhe ju, zoti mësues.
    Fare në fund iu kërkoj ndjesë që iu quaj zoti mësues, por nuk di si t’u quaj ndryshe pos kështu, me që më keni dhënë mësim në shkollën fillore.

Comments are closed.

Copyright @ 2014 Fondi Nderi i Kombit Adem Demaçi